Rybki

Od kilku lat istnieje moda na posiadanie w domach akwarium. Wśród pięknych nowoczesnych mebli umieszczenie pięknego dużego akwarium z wnętrzem przypominającym rafę koralową jest prawdziwie cudowną ozdobą. Więce »

 

Category Archives: Foki

Pożywienie

Foka żywi się niemal wszystkimi stworzeniami, jakie może znaleźć w wodach, w których żeruje. Jej podstawowym pożywieniem są ryby, które pływają bardzo blisko powierzchni wody, czyli, na przykład, śledzie oraz dorsze. Drugie miejsce w foczym jadłospisie zajmują głowonogi, przede wszystkim kalmary, następne zaś są skorupiaki takie jak krewetki, kraby czy homary. Jeżeli foka grenlandzka ma okazję, to chętnie zje ryby, które żyją dość głęboko – na przykład wątłusze czy nagłady. Foki mają bardzo zróżnicowany jadłospis. Zależy on nie tylko od pory roku, dostępności pokarmu czy wieku, ale nawet od płci danego osobnika. Najmłodsze foki, które nie potrafią jeszcze zbyt dobrze polować ani nurkować, trzymają się raczej powierzchni wody, wobec czego jedzą przede wszystkim skorupiaki, plankton oraz drobne ryby pływające w licznych ławicach. W ciągu roku foka zjada przeciętnie około 800 kilogramów pożywienia, co daje 2% masy ciała na dzień, przy czym przez 65 dni w roku pości. Dotyczy to szczególnie samic, które poszczą po porodzie i w czasie karmienia swych młodych. Wszystkie foki jedzą mniej, lub nie jedzą w ogóle, w czasie wędrówek odbywanych wiosną i jesienią oraz w okresie linienia.

Foka a człowiek

Foka grenlandzka, która występuje na wodach na wschód, zachód i południe od Grenlandii, stanowi od wieków bardzo ważne stworzenie dla Eskimosów, szczególnie z plemienia Inuitów. Polują oni na nią zawsze w bardzo rytualny sposób, po upolowaniu zwierzęcia modląc się do swych bóstw i dziękując samej foce za to, że dzięki jej ofierze rodzina myśliwego będzie mogła przeżyć. Eskimosi czatują przy otworach, jakie foki robią w lodzie by wystawiać przez nie głowę i łapać powietrze, i gdy tylko zobaczą foczy łeb uderzają w niego harpunem, co najczęściej kończy się dla tej foki śmiercią. Technikę tą Eskimosi niewątpliwie podpatrzyli u niedźwiedzi polarnych, które zazwyczaj właśnie w ten sposób łapią foki – oczywiście uderzając swymi wielkimi łapami, a nie narzędziami. Biały człowiek poluje na foki od lat, dostarczają mu bowiem skór, tłuszczu, mięsa. Najbardziej pożądane są młode foki grenlandzkie – ich futro jest śnieżnobiałe, co sprawia, że w niektórych obszarach, między innymi w Kanadzie, dochodzi do prawdziwych masakr tych stworzeń – „myśliwi” uderzają w nie pałkami tak długo, aż foki nie będą mogły się ruszać, a następnie zdzierają skóry z często jeszcze żywych stworzeń. Od lat wywołuje to ogromne oburzenie opinii publicznej oraz ekologów – i nic w tym dziwnego. Niestety, choć Kanada nieco ograniczyła ten proceder, to wciąż młode foki grenlandzkie są w ten sposób masakrowane każdego roku.

Życie społeczne

Foki mniszki prowadzą raczej samotniczy tryb życia, nie lubią zbliżać się do osobników swojego gatunku. Zdarza się jednak, choć nie wiadomo jeszcze od czego to dokładnie zależy, że przez pewien czas żyją w grupach, jest to jednak bardzo rzadkie. Bawią się wówczas w płytkich wodach, odpoczywają i rozmnażają się. Czasem jedzą razem, jeżeli grupują się w pobliżu dużych raf koralowych, gdzie jest dla nich mnóstwo pokarmu. Dotychczasowa obserwacja pozwoliła ustalić, że między fokami panuje ścisła, określona hierarchia – na pewno wysoko stoją w niej dorosłe samice, a nisko – młode samce. Nie wiadomo jednak jak wygląda dokładnie. Badanie życia fok jest w dużej mierze utrudnione, bo większość czasu spędzają w wodzie (dorosłe samce 70%, samice 60%, młode samce 49%). Foki mniszki, choć prowadzą stosunkowo osiadły tryb życia, nie bronią swojego terytorium, jest ono otwarte dla innych stworzeń. Udało się jednak zaobserwować, że część fok – przeważnie pojedynczo – podróżuje, i to na całkiem spore odległości. Niektóre z nich pokonywały nawet obszary 1000 kilometrów. Czasem bywa tak, że foka znika na pewien czas ze swego terytorium i powraca na nie po kilku, kilkunastu dniach. Nie wiadomo jednak gdzie się wówczas podziewa.

Żerowanie

Tak samo jak wiele niewiadomych jest w kwestii samego jadłospisu fok mniszek, to, podobnie, wciąż dokładnie nie wiemy w jaki sposób i na jakiej głębokości zazwyczaj polują. Obserwacja fok na pełnym morzu jest bardzo trudna, dlatego naukowcy zazwyczaj ograniczają się do obserwowania tych zwierząt, które żerują w wodach przybrzeżnych. Nie oddaje to jednak w pełni ich sposobu polowania. Wiadomo jednak, że foki mniszki najczęściej poszukują pożywienia w pobliżu atoli, przy których znajduje się wiele dużych raf koralowych. Foki te potrafią przebyć duże odległości w poszukiwaniu pokarmu. Zaobserwowano na przykład wyspę, na której żyją foki, oddaloną o prawie 100 kilometrów od rafy koralowej, na której żerują! Pływają tam bardzo często i jedzą ile tylko mogą – bardzo łatwo tam bowiem znaleźć im pożywienie, mogą więc najeść się do syta, co w pobliżu ich wyspy nie zdarza się zawsze. Foki mniszki żerują na różnych głębokościach, co związane jest z ich wiekiem – foki młode uczą się polować na wodach zupełnie płytkich. Im starsze i bardziej doświadczone tym wypływają głębiej, ale, jako się rzekło, nie wiadomo dokładnie do jakiej głębokości schodzą, choć na pewno do przynajmniej 20 metrów pod powierzchnią wody.

Charakterystyka ogólna

Monachus schauinslandi, mniszka hawajska, to ssak z rodziny fok z rzędu płetwonogich. To spore stworzenie osiągające długość ciała w granicach 2,1-2,3 metra (przy czym samice są od samców nieco większe) waży równie dużo – samce przeciętnie około 175 kilogramów, zaś samice – aż 275 kg, a gdy są ciężarne – nawet 300. Jak więc widać dysproporcja między obiema płciami jest bardzo duża, i to samica jest większa, co jest charakterystyczne dla stworzeń związanych z wodą. Mniszki hawajskie mają bardzo mały zasięg występowania – ogranicza się do północno-zachodniej części wysp Archipelagu Hawajskiego leżących na wodach Pacyfiku. Foki te żyją najczęściej w lagunach i w okolicach płytkich wód, choć zdarzają się takie, które żyją na otwartym morzu. Młode są wychowywane najczęściej na plażach – i to tych piaszczystych, nie kamienistych. Foki żywią się głównie rybami, skorupiakami, głowonogami. Żyją najczęściej samotnie, nie ma większych związków między osobnikami, nawet różnych płci. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 5 (samice) lub 7 (samce) lat. Okres reprodukcyjny trwa przez dużą część roku – od lutego aż do listopada. Ciąża trwa około 10,5 miesiąca, a w jednym miocie występuje najczęściej jedno młode. Foki żyją długo – do 30, 30 kilku lat.

Pożywienie

Foki mniszki są całkowicie mięsożerne. Jadają głównie ryby, co może stanowić przez długi czas ich jedyny pokarm. Oprócz ryb lubią także głowonogi (na przykład kalmary czy ośmiornice) oraz skorupiaki. Najbardziej jednak lubią ryby – szczególnie ryby koralowe, węgorze. Zaraz po nich w foczym jadłospisie znajdują się ośmiornice i niektóre gatunki langust, za którymi również przepadają. Bardzo ciężko jest jednak ustalić rzeczywisty, konkretny jadłospis tych fok, bo wydalają one odchody wprost do morza. Jedyną możliwością badania, jaką dysponują naukowcy, jest, oprócz przeprowadzania sekcji zwłok, badanie zawartości wymiocin, jakie foki mniszki pozostawiają czasem na plaży. Jednak, jak to z wymiocinami bywa, często pozbywają się w ten sposób ciężkostrawnego, niezbyt dla nich odpowiedniego pokarmu – więc dokładne ustalenie ich jadłospisu jest naprawdę trudne. W dodatku rzadko widać foki mniszki przy jedzeniu, najczęściej naukowcy natrafiają na to zupełnym przypadkiem. Jest jednak pewnikiem ile te morskie ssaki zjadają pokarmu dziennie. Mianowicie pałaszują one około 1/10 ich zasadniczej wagi. Część rybaków nie lubi fok bo sądzi, że zjadają one tyle ryb, ile same ważą, co jest oczywistą nieprawdą. Nie wiadomo jednak jakie gatunki ryb preferują foki mniszki – nie wiadomo nawet, czy w ogóle mają w tej kwestii jakieś preferencje, czy zjadają ryby „jak leci”.

Inne foki

Do rodziny fok należy aż 18 różnych stworzeń, które często są do siebie bardzo niepodobne. Jeszcze niedawno było 19 gatunków z tej rodziny, jednak uważa się, że jeden z nich, mniszka karaibska, wyginął. Gatunki te to: foka pospolita (dość lekka, średniej wielkości, niezbyt liczna), foka pręgowana (zwana też kajgulikiem, bardzo lekka, przeciętnej długości, dość nieliczna), foka bajkalska, foka kaspijska, nerpa (foka obrączkowana), foka bogata, foka wąsata (brodata), kapturnik, foka szara, foka Weddela, foka Rossa, krabojad, lampart morski, mniszka hawajska, mniszka śródziemnomorska, słoń morski północny oraz słoń morski południowy. Większość fok jest rybożerna, choć są od tego wyjątki – na przykład krabojad żywi się przede wszystkim skorupiakami oraz planktonem, a lampart morski zjada przede wszystkim pingwiny, ptaki morskie a nawet inne foki. Największym przedstawicielem foczej rodziny jest słoń morski – może mierzyć nawet 6,5 metra i ważyć nawet 4 tony. Jest to jednak wyjątek, żadna inna foka nie zbliża się do niego ani rozmiarami, ani wagą – drugi w rankingu wielkości jest lampart morski, ten może mierzyć jednak jedynie 3,2 metra. Większość fok jest jeszcze dość liczna, choć człowiek aktywnie na nie poluje – dla mięsa, skór a czasami – dla sportu.

Środowisko naturalne

W obecnych czasach mniszki hawajskie zamieszkują jedynie wyspy, na których nie ma ludzi. Zostały przez to zepchnięte na północno-zachodnią część archipelagu, choć kiedyś mieszkały na nim całym. Co prawda czasem zapuszczają się w okolice, gdzie bytują ludzie, lecz jedynie w poszukiwaniu pożywienia – nie przebywają tam z młodymi ani nie odpoczywają. Istnieje kilka grup mniszek hawajskich mieszkających na innych wyspach niż te z Archipelagu Hawajskiego. Można je dość często spotkać w okolicach atoli Kure oraz Nihoa, które leżą od Hawai oddalone o nieco ponad 1840 kilometrów. Nie gardzą także historycznymi miejscami – widuje się je na Midway oraz w pobliżu atolu Pearl. Inne gatunki mniszek niemal już wyginęły – mniszka karabiska, żyjąca niegdyś na Archipelagu Karaibskim niemal już tam nie występuje, ze względu na zbyt duże zagęszczenie ludzi, zaś mniszka śródziemnomorska jest coraz rzadsza na terenie wszystkich wysepek Morza Śródziemnego i Morza Czarnego. Mniszki hawajskie żyją na obszarach o dość wysokiej średniej temperaturze, która zazwyczaj wynosi tam od 21 do 26 stopni Celsjusza. Dlatego leżą często na grzbiecie, bo ich jasna skóra na brzuchu gromadzi mniej ciepła niż czarna. W wyjątkowo ciepłe dni unikają też zbędnego ruchu, bowiem ich duża warstwa tłuszczowa jest nielada kłopotem w takich warunkach klimatycznych.

Wychowanie

Foka mniszka, która jest w ciąży, je bardzo dużo, by przytyć. Z normalnej, przeciętnej wagi sięgającej 275 kilogramów potrafi przejść aż do 300 kilogramów. Jest jej to bardzo potrzebne, bowiem przez 4, a czasem nawet przez 6, pierwszych tygodni w których wychowuje potomka nie odchodzi od niego ani na kawałek. To uniemożliwia jej wybranie się na większe polowanie – foka głoduje wówczas, przeżywa jednak dzięki zgromadzonemu wcześniej sporemu zapasowi tłuszczowemu. Młoda foka rośnie w bardzo dużym tempie, ponieważ matczyne mleko jest niezwykle tłuste, wielce kaloryczne i pożywne. Gdy przestaje być karmiona waży 4 razy więcej niż przy urodzeniu, choć wciąż jest bardzo mała – ma zaledwie 120-150 cm długości (przeciętnie 130). W tym okresie samica bardzo zażarcie broni swojego potomka. Matka, gdy kończy je karmić, nagle je opuszcza i więcej już do niego nie wraca, pozostawiając je samemu sobie. Młode, które nie potrafi jeszcze samodzielnie polować, traci wówczas prawię połowę ze swej wagi. Często szuka schronienia u innych samic, które czasami mu go udzielają, stając się jego zastępczymi matkami. Takie młode ma duże szczęście – karmione przez dwie matki może osiągnąć masę aż stu kilogramów.

Charakterystyka ogólna

Foka grenlandzka to ssak z rodziny fok z rzędu płetwonogich. Osiąga, jak na morskie ssaki, przeciętne rozmiary – jej długość wynosi średnio 1,6 metra, waży zaś około 150 kilogramów. Foki grenlandzkie występują na półkuli północnej, polach lodowych i wybrzeżach Arktyki, a także w Morzu Grenlandzkim, Morzu Białym oraz w północno-zachodnim Atlantyku. Lwią część ich jadłospisu stanowią wszelkiej maści ryby, choć foki te nie wzgardzą także kalmarami oraz różnymi niewielkimi skorupiakami. Żyją, w czasie okresu reprodukcyjnego oraz okresu linienia, w ogromnych, wielotysięcznych grupach. Dojrzałość płciową osiągają najwcześniej w 3 a najpóźniej w 7 roku życia, samce zaś między 4 a 5 rokiem. Okres reprodukcji fok grenlandzkich przypada na koniec lutego, ewentualnie – koniec marca. Foki, najczęściej, są monogamiczne, choć zdarza się, że w czasie jednego sezonu zmieniają partnera. Ciąża u tych zwierząt trwa 11-12 miesięcy. W jednym miocie jest zawsze tylko jedno młode, które waży od 8 do 12 kilogramów i mierzy około 90-98 centymetrów. Foki grenlandzkie żyją dość długo, bo około 30 lat. Póki co jest tych zwierząt na Ziemi dużo, bo około 2,5 milionów. Można na nie polować, co w niektórych miejscach, np. w Kanadzie, co roku przeradza się w krwawą i okrutną masakrę.

Rozmnażanie

Foki mniszki, a konkretnie opisywany tu podgatunek hawajski, mają bardzo długo cykl reprodukcyjny, wobec tego młode foki rodzą się w różnych odstępach czasu, inaczej niż u innych fok. Jest to najprawdopodobniej związane z klimatem w jakim żyją, w którym wszystkie pory roku są do siebie bardzo podobne. Zaloty u fok mniszek są procedurą krótką, niewyszukaną i mało spektakularną. Zwyczajnie – gdy samiec foki mniszki, przechadzający się wzdłuż brzegu, napotka samicę gotową do kopulacji, zaczyna tarzać się w piasku wydając specjalne, zalotne dźwięki. Zachęcona tym samica wchodzi do wody, za nią podąża samiec. Tam odbywa się kopulacja, po której foki wracają na plaże, gdzie przez pewien czas leżą spokojnie, odpoczywając. Zupełnie inaczej wygląda to u fok z innych gatunków – tam samce walczą, bronią swego terytorium, zakładają nawet haremy. Foki mniszki są znacznie spokojniejsze – być może dlatego, że ich okres reprodukcyjny jest bardzo długi, stanowi większą część roku. Gdyby zachowywały się w nim w sposób tak agresywny jak inne foki, to bardzo utrudniałby im to normalne funkcjonowanie. W jednym sezonie samica jest zazwyczaj zapładniana przez wyłącznie jednego, dominującego w regionie, samca.

Trudne początki

Najgroźniejsze dla noworodka są pierwsze chwile po porodzie. Jego futro jest wówczas całkowicie mokre i wyschnie dopiero po 3 lub 4 godzinach. W macicy matki panowała temperatura 37 stopni, a poza nią – nawet do -15. Noworodek przez długi czas trzęsie się z zimna, dzięki czemu nieco się rozgrzewa. Jeżeli pogoda jest dość dobra, to wszystkie młode foki przeżyją – jeżeli jednak spadnie deszcz, zwłaszcza ulewny, to stosunkowo duży odsetek młodych może zginąć z wyziębienia. Noworodek zaczyna ssać matczyne mleko już w ciągu dwóch godzin od przyjścia na świat. Mleko fok grenlandzkich jest niezwykle bogate w tłuszcz – na początku laktacji zawiera 25% tegoż, a pod koniec – aż 40%. Dzięki tak odżywczemu pokarmowi młode foki rosną niezwykle szybko, nawet do 2,5 kilogramów dziennie. Gdy nadchodzi moment odsadzenia ważą nawet 40 kilogramów – a po porodzie ważyły zaledwie 12. Matki bardzo krótko opiekują się swoimi potomkami – odsadzenie następuje już po 2 tygodniach od porodu, a wraz z nim matka opuszcza swojego potomka. Młode foki, pozostawione same sobie, tulą się do siebie wzajemnie wydając przeciągłe, płaczliwe okrzyki. Dość szybko jednak zaczynają wchodzić do wody i uczyć się samodzielnego polowania.

Młode

Samice fok grenlandzkich po okresie godowym powracają na teren południowej Arktyki, gdzie rozpoczynają poszukiwanie dogodnego do porodu miejsca. Jeżeli pogoda jest wyjątkowo niesprzyjająca a pokrywa lodowa jest zbyt cienka, by utrzymać na dłuższy czas fokę w ciąży, to zwierzęta te potrafią opóźnić swój poród, i to dość znacznie. Kiedy zbliża się rozwiązanie samice zbierają się w bardzo liczne grupy, złożone nawet z 5000-6000 zwierząt. Zagęszczenie w takim miejscu jest dość spore, bo wszystkie przyszłe matki gromadzą się na powierzchni nie większej niż 2 km2. Poród u fok grenlandzkich następuje albo w nocy albo bardzo wczesnym rankiem. Trwa do tego niezwykle szybko – od 15 do maksymalnie 40 sekund. W ciągu pół godziny matka wydala łożysko, a pępowina przerywa się sama – albo podczas porodu albo tuż po nim. Dość spora połać śniegu wokół matki jest czerwona od krwi, noworodek zaś w pierwszych chwilach ma zupełnie żółty kolor, co zmienia się po krótkim czasie. Noworodki są, oczywiście, zupełnie mokre. Mają bardzo duże i niebieskie oczy, które już po 3-4 dniach staną się tak samo brązowe jak u dorosłych osobników. Futro noworodków jest śnieżnobiałe, co z pewnością ma chronić młodą fokę przed drapieżnikami, trudno ją bowiem odróżnić od śnieżno-lodowego otoczenia.

Foki a inne zwierzęta

Foki mniszki żyją bardzo pokojowo z innymi zwierzętami, na przykład z żółwiami, z którymi bardzo często odpoczywają niewiele od siebie oddalone. W ogóle nie zwracają na siebie uwagi. Również ptaki zazwyczaj nie wchodzą z fokami w konflikty, obie strony zazwyczaj zupełnie się ignorują. Zdarza się jednak, że albatrosy poddziobują śpiącą fokę, gdy tylko jednak ta się obudzi, odlatują. Jedynym poważnym zagrożeniem dla foki w świecie zwierząt są rekiny. Niektóre ich gatunki wręcz wyspecjalizowały się w chwytaniu fok – szczególnie, gdy te pływają w morzach z młodymi, które dla rekinów są bardzo łatwymi ofiarami. Najgroźniejszy jest olbrzymi, nawet pięciometrowy, rekin tygrysi. Bardzo często atakuje foki, choć, na ich szczęście, przebywa w ich pobliżu tylko przez połowę roku. Rekin rafowy, który osiąga maksymalnie 2 metry długości, nie sprawia fokom już takich problemów, choć stara się zawsze atakować młode osobniki – te często padają jego ofiarą. Żyje on w pobliżu fok mniszek przez cały rok. Foki są niepokojone jeszcze przez malutkie, pięćdziesięciocentymetrowe, rekiny. Te stworzenia nie zabijają fok – wgryzają się jedynie w ich ciało wyrywając niewielkie kawałki mięsa. Rany te nie zagrażają bezpośrednio życiu fok, mogą jednak ulec zakażeniu, przez co foka choruje.

Rozmnażanie

Okres godowy fok grenlandzkich przypada między końcem lutego a końcem marca, najczęściej na początku tego drugiego miesiąca. Wówczas wszystkie samce, które są dojrzałe płciowo i mają skończone 7 lat, przygotowują się do kryć. Specjalne gruczoły na ich ciele wydzielają bardzo ostry, nieco piżmowy zapach, który daje samicom znak, że dany samiec jest gotowy do reprodukcji. Foki mają niezwykle krótki okres gotowy – może dlatego jest właśnie tak bardzo intensywny. Samice w rui osiedlają się na wielkich polach lodowych, pływających swobodnie po zimnych wodach północnych mórz. Samce wówczas zbierają się w wodzie wokół danego pola lodowego, kręcą się tam na różne strony, pływają na wyścigi w kierunku samic, wydają określone dźwięki. Wszystko to sprawia, że samice zwracają większą uwagę na swych potencjalnych partnerów – by dać temu wyraz wyginają swój grzbiet, głowę odchylają bardzo silnie do tyłu i podnoszą w górę swe tylne płetwy. Większość fok kopuluje na polach lodowych, choć niektóre – przede wszystkim te mieszkające w zatoce Świętego Wawrzyńca – kopulują w wodzie. Foki reprodukują do końca swego życia, samica rodzi co roku jedno młode. To sprawia, że zwierzęta te rozmnażają się bardzo dobrze i są odporne na zachwiania liczebności ich populacji.

Woda

Foki są świetnie przystosowane do życia w wodzie. Opływowy kształt ciała, bardzo spiczasty pysk, brak widocznych z zewnątrz narządów płciowych, brak zewnętrznych małżowin usznych – to wszystko sprawia, że foki czują się w wodzie lepiej niż na lądzie. Pływają przeciętnie z prędkością 20km/h, choć w odpowiednich warunkach mogą tą szybkość znacznie zwiększyć, jednak tylko na krótkich dystansach. Foki są świetnymi nurkami – mogą zejść na bardzo dużą głębokość, nawet na 275 metrów p.p.m. a pod wodą mogą pozostać nawet przez 18 minut. Foki, mimo, że są ssakami, nie posiadają normalnych kończyn przednich i tylnych – zwierzęta te mają odnóża przypominające raczej płetwy. Przednie, mniejsze, w wodzie są dość niewiele używane, pomagają jedynie zmieniać foce kierunek, w którym płynie. Właściwą siłę napędową stanowią potężne tylne płetwy oraz odpowiednie ruchy ciała. Foki bardzo często odpoczywają w wodzie, w ogóle nie wychodząc w tym celu na ląd. Przyjmują wtedy pozycję pionową, zwaną świecą, albo poziomą – zwaną krokodylą. Foki przez większość swojego cyklu dobowego poszukują pożywienia – bardzo lubią pływać, więc łączą przyjemne z pożytecznym. Najchętniej przebywają w wodzie o temperaturze około 2 stopni.

Wygląd

Te duże zwierzęta mają ubarwienie najczęściej szare, które czasem wpada w kolor brunatny. Na brzuchu są wyraźnie jaśniejsze, niemalże mlecznobiałe. Samce są zdecydowanie ciemniejsze niż samice. Młode foki, zaraz po urodzeniu, są zupełnie czarne. Dopiero po około 6 tygodniach, gdy nie piją już matczynego mleka, ich dotychczas czarne włosy są zastępowane przez oleistą, błyszczącą skórę. Foki raz na rok zmieniają skórę, co następuje u obu płci w różnych okresach. Mają bardzo okrągłe głowy. Ich pysk wypełniony jest 32 zębami, siekaczami, kłami i trzonowcami. Mają dość słabo rozwinięty węch, w wodzie nie jest im potrzebny. Nozdrza są zamykane, co foki wykorzystują podczas nurkowania. Wzrok za to jest całkiem dobry – na lądzie znacznie gorszy niż pod wodą. Foki mają tak zwaną trzecią powiekę, migotkę. Uszy są malutkie, to małe otwory, które w głębi ciała foki przechodzą w przewód słuchowy, którego średnica wynosi zaledwie 1 milimetr. Foki mają charakterystyczne, płetwiaste kończyny. Mają karłowate palce połączone błoną pławną, co bardzo wspomaga pływanie (przednie kończyny w wodzie pełnią funkcję steru, tylnie zaś napędzają ruch dzięki wachlarzowym ruchom) oraz sprawia, że na lądzie foka porusza się niczym wąż.

Wygląd

Wszystkie podgatunki fok są do siebie stosunkowo podobne, więc ich rozróżnienie wymaga pewnego obeznania w charakterystyce morskich ssaków. Dorosłą fokę grenlandzką najłatwiej rozpoznać po umaszczeniu, mają bowiem na grzbiecie duże, ciemne plamy, które przypominają swym kształtem lirę. Plama owa stworzona jest przez dwa długie ciemno-brązowe pasy, które przebiegają na grzbiecie foki od łopatek do ogona. Reszta ciała foki grenlandzkiej jest biała lub kremowa, poprzetykana w niektórych miejscach drobnymi, ciemnobrązowymi plamkami. Futro fok jest bardzo krótkie, lecz gęste, stanowi dobrą ochronę przed zimnem. Foki mają dość niewielkie głowy. Mają parę bardzo dużych, zupełnie ciemnych, oczu umiejscowionych centralnie, tak, że dobrze widzą „do przodu”. Foki mają uszy pozbawione zewnętrznej małżowiny – o ich obecności stanowią po prostu dziury z boku głowy, każda o średnicy około 1 centymetra. Gdy foki pływają, to specjalny mięsień zamyka tą dziurę, tak, by do wnętrza aparatu słuchowego nie dostała się woda. Foki mają, jak wszystkie ssaki morskie, długie wibrysy wyrastające z pyska, przypominające wąsy. Foki grenlandzkie mają przeciętnie 48 wibrysów wyrastających z pyska, oraz 3 wibrysy umiejscowione nad łukiem brwiowym każdego oka.