Rybki

Od kilku lat istnieje moda na posiadanie w domach akwarium. Wśród pięknych nowoczesnych mebli umieszczenie pięknego dużego akwarium z wnętrzem przypominającym rafę koralową jest prawdziwie cudowną ozdobą. Więce »

 

Category Archives: Gluptak

Zaloty

Zaloty u głuptaków, podobnie jak u innych ptaków wodnych, noszą miano tokowania. Są zawsze prowadzone według ściśle określonego ceremoniału. Rozpoczyna je samiec, który na widok wolnej samicy zaczyna silnie potrząsać głową, kierując swój dziób raz to na wybraną samicę, a raz na gniazdo. Gdy zakończy tą czynność zbliża się do samicy. Ta w tym czasie pręży swą szyję, ukazując ją w pełnej krasie samcowi, kręci ponadto powoli, uspokajająco głową. Gdy samiec wystarczająco się zbliży, samica dotyka dzioba samca. Jeżeli tokowanie następuje pomiędzy daną parą po raz pierwszy, to bardzo często zdarza się, że na dotyk samicy samiec reaguje w sposób agresywny, co ta z kolei znosi z pełnym spokojem i uległością. Gdy między partnerami następuje już pełna zgoda, to wówczas krzyżują swoje dzioby, wyciągając w górę szyję najbardziej, jak tylko mogą. Następnie kłaniają się sobie, wydają bardzo głośne i przenikliwe okrzyki, a w końcu zaczynają nawzajem dziobać sobie delikatnie kark oraz tułów. Po tych wszystkich ceremoniałach samica kuca na ziemi, jednocześnie bardzo wyraźnie poruszając głową. Następuje wówczas kopulacja. Po niej partnerzy nie rozchodzą się, lecz najczęściej albo to powiększają i ulepszają własne gniazdo, albo dotykają się dziobami.

Wychowanie

Pisklęta głuptaków przez pierwsze dwa dni swego życia są ślepe – mają zamknięte oczy. Wykluwają się prawie zupełnie bez piór, ale te szybko rosną – najczęściej po tygodniu pisklę jest całkowicie obrośnięte gęstym puchem. Dorosłe głuptaki cały czas ogrzewają pisklę (robią to w dość oryginalny sposób, bo ogrzewają je swoimi błonami pławnymi, nie zaś jak inne ptaki, pierzem), zajmują się nim ciągle – jest ono zupełnie nieporadne i bezbronne. W tym okresie rodzice pozostają przy nim prawie przez cały czas – i oto oboje. Dopiero gdy pisklę ma już na tyle gęste upierzenie, że nie potrzebuje ciągłego ogrzewania, jeden z dorosłych ptaków może swobodnie opuszczać gniazdo, pozostawiając potomka pod opieką tylko drugiego. Pisklę głuptaka w pierwszych dniach swojego życia karmione jest bardzo często, ale bardzo małymi porcjami pokarmu. W miarę jego wzrostu zmienia się to – po około miesiącu rodzice karmią swego potomka jedynie trzy razy dziennie. Pisklę wyjmuje z gardzieli swego opiekuna pokarm. Młody głuptak gniazdo opuszcza w wieku około 12 tygodni. Potrafi już wtedy latać, choć idzie mu to jeszcze dość słabo. Spędza wtedy czas na morzu, tam ucząc się polować, pływać i dobrze latać, co zazwyczaj opanowują perfekcyjnie w wieku od 4 do 5 miesięcy.

Gniazda

Głuptaki to istoty bardzo kontaktowe. Swoje gniazda budują w wielkim zagęszczeniu, najczęściej co 60 – 80 centymetrów. Odległość taka to największa, na jaką głuptak jest w stanie uderzyć drugiego ptaka swym dziobem. Zanim samica złoży jaja budową gniazda zajmuje się tylko samiec, on także je poprawia, samica nie ma w tym żadnego wkładu. Zajmuje się tym dopiero gdy wysiaduje lub wysiedzi jaja. Gniazda głuptaki budują z wielu rzeczy – wykorzystują do tego przede wszystkim wodorosty, ale także różne inne rośliny oraz pióra. Wszystkie te budulce łączą w stałą całość za pomocą własnego kału oraz wilgotnej ziemi. Właśnie budowa gniazda jest przyczyną najczęstszych waśni między sąsiadującymi głuptakami – ptaki te często podkradają sąsiadom fragmenty ich gniazd do budowy własnego. Przyłapane na tym zaczynają się kłócić, rozwierając szeroko dzioby i krzycząc, a w niektórych wypadkach dochodzi do regularnej walki. Gniazda głuptaków są dość niewielkie – w zależności od tego, jakie rośliny i wodorosty były w okolicy dostępne, mają od 30 do 60 centymetrów wysokości. Ich wnętrza, włącznie ze ścianami, są zbudowane z najdelikatniejszych roślin. Są starannie wygładzone przez głuptaki, które pocierają o nie swym brzuchem oraz piersią. Gdy gniazdo jest już gotowe, samica składa do niego jajo – zawsze jedno. Potem oboje partnerzy ulepszają i usprawniają gniazdo, co i rusz dodając nieco glonów, utwardzając ścianki.

Pożywienie

Głuptaki żywią się wieloma gatunkami ryb. W początkach XX wieku angielscy badacze naliczyli aż 50 gatunków ryb, które zjadały te ptaki. Zdecydowana większość z nich miała rozmiary między 25 a 35 centymetrami długości i żyła na niezbyt dużych głębokościach sporych ławicach. Głuptaki żywiły się wówczas, jak i wciąż się żywią, takimi rybami jak: dorsze, rdzawce, śledzie, plamiaki, sardynki, makrele, sardele a nawet łososie (tylko te młode, dorosłe są już zbyt wielkie dla tych ptaków). Co dziwne, głuptaki nie zwracają uwagi na to, jak zbudowana jest ryba – jeżeli ma kolce czy bardzo ostre i twarde płetwy, nic to!, głuptak i tak ją zje, połykając w całości, nigdy jej nie rozrywając i nie dzieląc na mniejsze porcje. Głuptaki doskonale radzą sobie z chwytaniem zdobyczy. Gdy tylko zauważą rybę na niewielkiej głębokości lub tuż pod powierzchnią wody, od razu atakują – lotem nurkującym wbijają się w wodę, osiągając w kluczowym momencie prędkość około 100-110 km/h i momentalnie chwytają ofiarę. Swój „nalot” rozpoczynają nawet z 40 metrów wysokości, nie odczuwają jednak bólu przy zderzeniu z wodą – ich ciało wyposażone jest w liczne komory powietrzne, które w ogromnej mierze amortyzują uderzenie w powierzchnię wody i znacznie podnoszą wyporność ptaka.

Wygląd

Głuptaki to dość spore ptaki morskie, nietrudne do rozpoznania. Mają bardzo ładne, białe upierzenie, które w okolicach głowy przybiera żółtawą barwę. Ich skrzydła są długie i bardzo wąskie, zakończone czarnymi, odcinającymi się od białej reszty, piórami. Czarne są również ich płetwiaste, krótkie nogi. Mają długi, bladoniebieski dziób, bardzo wąski i ostry. Wokół okrągłych oczu mają jasnoniebieskie, niemal błękitne, obwódki. Przybliżony wiek głuptaków można w bardzo łatwy sposób ocenić po ich upierzeniu, choć, oczywiście, żeby ocenić dokładny wiek trzeba być już nielada ekspertem w tej dziedzinie. W każdym bądź razie młode głuptaki różnią się bardzo znacznie od dorosłych ptaków. W pierwszym roku swego życia ich upierzenie jest brązowe, jedynie w nielicznych miejscach poprzetykane białawymi plamami. W kolejnym, drugim, roku swego życia białe pióra zaczynają dominować – głowa przybiera w pełni tenże kolor, także na reszcie tułowia brązowe pióra są stopniowo wypierane przez białe. Dopiero pod koniec czwartego roku swego życia, a w niektórych wypadkach na początku piątego, głuptaki pokrywają się normalnym, białym upierzeniem z czarnymi elementami na ogonie i skrzydłach.

Historia

Głuptaki mają bardzo starych potomków – pierwsze stworzenie, bardzo już podobne do dzisiejszego głuptaka, żyło na naszej planecie około 35-40 milionów lat temu. Przez tyle milionów lat ptaki te, choć tamte gatunki wyginęły, niewiele się zmieniły – dzisiejsze głuptaki mają budowę ciała niezwykle podobną do swych tak zamierzchłych przodków. Wynika to głównie z wyspecjalizowania, jakim szczycą się głuptaki – ptaki z ich rodziny zawsze były istotami polującymi na morzach, a morskie środowisko nie zmienia się – dlatego stworzenia te pozostały niemal takie same. Pierwsze ptaki, w których nazwie tkwi człon Sula, pojawiły się około 30 milionów lat temu. 20 milionów lat później ptaków z rodzaju Sula było już wiele gatunków, ich szczątki znaleziono między innymi we Francji oraz w Ameryce Północnej. Głuptaki mają wspólnego przodka z wieloma innymi ptakami wodnymi z rzędu pełnopłetwych. Choć jest między nimi wiele różnic, to wszystkie mają jedną wspólną cechę – świetnie rozwiniętą błonę pławną między trzema palcami odnóży. Ich krewniakami są więc, na przykład, kormorany, pelikany, fregaty oraz faetony. Głuptaki różnią się od nich przede wszystkim swymi skrzydłami – jaki ptaki, które często pokonują naprawdę duże odległości, mają zdecydowanie dłuższe skrzydła. Ponadto cała ich budowa jest nieco bardziej opływowa, przystosowana lepiej do latania, niż u ich kuzynów, którzy nie przemieszczają się na takie odległości.

Środowisko naturalne

Głuptaki można spotkać na terenie północnego oceanu atlantyckiego. Zimują na wschodnich wybrzeżach Ameryki Północnej, od Kanady aż po Kubę. Spotyka się je także na południowych wybrzeżach Grenlandii, na morzu wokół Islandii oraz na wodach pomiędzy północno-zachodnią Europą a Grenlandią. Część z nich, podobnie jak maskonury, zimuje nawet na wodach oblewających północno-zachodnią Afrykę oraz, częściowo, na Morzu Śródziemnym. Swoje lęgi głuptaki zakładają w południowo-wschodnich wybrzeżach Kanady, na wybrzeżach całej Islandii oraz Wielkiej Brytanii (przede wszystkim w północnej Szkocji), a także w kilku miejscach wybrzeży Norwegii. Głuptaki nieczęsto występują w miejscach bardzo oddalonych od lądów – najczęściej zimują maksymalnie do 200 kilometrów w głąb wody, na takim bowiem obszarze często można spotkać wyspy, na których głuptaki zakładają swe lęgowiska. Ponadto głuptaki nie lubią głębokich wód, wolą te płytsze, tam bowiem łatwiej spotkać ławice niewielkich ryb pływających tuż pod powierzchnią wody. Gniazda zakładają zawsze na skalistych wysepkach lub na takowych wybrzeżach, w miejscach tuż obok morza pełnego pożywienia. Nie lubią się oddalać od wody – w głębi lądu można spotkać je tylko wówczas, jeżeli przywiane zostały tam przez silny wiatr. Wówczas najczęściej giną, choć czasem, jeżeli wiatr nie odebrał im wszystkich sił, potrafią samodzielnie powrócić na morze.

Głuptak a człowiek

Może dziwić nazwa, jaką człowiek nadał temu wspaniałemu myśliwemu, który z niebywałą precyzją potrafi chwytać zdobycz. Może to wynikać z niezwykle niezdarnego chodu, jakim porusza się głuptak na lądzie. Może to wynikać także z tego, że ptaki te są bardzo ufne w stosunku do człowieka – siadają czasem na statkach pełnych ludzi, nie przejmując się ich obecnością. To sprawiało, że niegdyś były bardzo łatwym do schwytania potencjalnym pożywieniem dla marynarzy. Niegdyś głuptaki, zarówno dorosłe jak i młode, były częstym obiektem polowań człowieka. Wytwarzano z nich olej, przynęte dla ryb lub, zwyczajnie – zjadano. Dla niektórych ludów były niezbędnym do przeżycia stworzeniem. Na przełomie XIX i XX wieku polowania na głuptaki stały się bardzo popularne i liczne, co sprawiło, że ptaki te niemal wyginęły – w owym czasie ich liczebność spadła do zaledwie 30 tysięcy par lęgowych. Zakazano wówczas polowania na te stworzenia, co utrzymywane jest do dziś – głuptaki zaczęły więc z powrotem powiększać swą populację. Głuptaki bardzo często, jak zresztą wszystkie ptaki morskie, giną z powodu plam oleju, jakie przedostają się na tereny, gdzie żyją, z rozbitych lub zatopionych tankowców. Jest to dziś główna przyczyna ich nienaturalnej śmierci

Charakterystyka ogólna

Sula bassana, głuptak biały, to ptak z rodziny głuptaków z rzędu pełnopłetwych. To średnich rozmiarów ptaki osiągające najczęściej około 92 centymetrów długości oraz od 165 do 180 cm rozpiętości skrzydeł. Ważą zazwyczaj od 2,3 do 3,6 kilogramów. Występują w rejonie północnego Atlantyku na pełnych morzach i skalistych wysepkach oraz wybrzeżach. Żywią się niemal wyłącznie rybami samodzielnie złowionymi, czasem konsumują odpady, jakie produkują statki rybackie. Głuptaki żyją, podobnie jak większość ptaków wodnych, w stałych, monogamicznych związkach. W okresie reprodukcyjnym, który przypada od marca do października, tworzą duże, czasem wręcz olbrzymie, kolonie lęgowe. Dojrzałość płciową ptaki te osiągają najczęściej w 5 lub 6 roku życia, samice czasem już w 4. Jajo, bo głuptaki znoszą zawsze tylko jedno, jest wysiadywane przez 42-46 dni. Ptaki te żyją dość długo – średnia to aż 16 lat, rekordzistą był głuptak, który padł w wieku 21 lat. Są zagrożone wyginięciem – kilka lat temu było ich około pół miliona, lecz liczba ta staje się z roku na rok mniejsza. Są objęte pełną ochroną prawną, choć mimo to zdarza się, że niektórzy wykradają z gniazd młode ptaki, bowiem ich mięso jest bardzo smaczne. Jest to jednak surowo karane.